παραδίδω


παραδίδω
ΝΜΑ, και παραδίνω Ν, παραδίδωμι και ποιητ. τ. παρδίδωμι Α
1. δίνω στα χέρια κάποιου, εγχειρίζω
2. δίνω κάτι στον δικαιούχο ή σε κάποιον άλλο (α. «παρέδωσα τις αποσκευές» β. «παραδέχεσθαι τὰ φερόμενα γράμματα καὶ παραδιδόναι», Ξεν.)
3. παρέχω, παραχωρώ («παρέδωκεν αὐτοῑς τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῡ», ΚΔ)
4. μεταβιβάζω σε άλλον αρχή, αξίωμα, υπηρεσία κ.λπ. (α. «παρέδωσε την προεδρία τού συλλόγου» β. «ὅτε τὰ πάτρια τεύχεα παρεδίδοσαν», Σοφ.)
5. κληροδοτώ στους μεταγενέστερους («τήν τε πόλιν εὐδαιμονεστάτην τοῑς ἐπιγιγνομένοις παρέδοσαν», Iσοκρ.)
6. διδάσκω (α. «παραδίδει χημεία» β. «παραδιδόναι τὴν ἀρετήν», Πλάτ.)
7. εμπιστεύομαι κάποιον ή κάτι σε κάποιον («ἐκ τῆς παραδοθείσης αὐτοῑς ἁγίας ἐντολῆς», ΚΔ)
8. θέτω στην εξουσία κάποιου με προδοσία, προδίδω («φιλήματι δολίῳ παραδοὺς αὐτὸν τοῑς ἀνόμοις», ΚΔ)
9. προσάγω κάποιον στο δικαστήριο («διὰ τὰ τοῡ πατρὸς ἁμαρτήματα... τοῑς ἕνδεκα παρεδόθη», Λυσ.)
10. μέσ. παραδίδομαι
α) αφήνω τον εαυτό μου στη διάθεση κάποιου
β) αφοσιώνομαι, προσηλώνομαι (α. «παραδόθηκε στη δουλειά του» β. «εἰς ὅv παρεδόθητε τύπον διδαχῆς», ΚΔ)
11. φρ. «παραδίδω το πνεύμα» — εκπνέω, ξεψυχώ
νεοελλ.
1. δίνω κάτι σε πολύ μεγάλη ποσότητα ή σε υπερβολικό βαθμό (α. «μην τού παραδίνεις φαγητό γιατί θα παχύνει» β. «μην τού παραδίνεις σημασία»)
2. μέσ. γίνομαι έρμαιο, υποδουλώνομαι («έχει παραδοθεί στην ακολασία»)
3. (ως απρόσ.) παραδίδεται
λέγεται, θρυλείται
4. φρ. α) «παραδίδω τα όπλα» — ομολογώ ότι νικήθηκα, υποκύπτω, καταθέτω τα όπλα
β) «παραδίδω την ύστατη πνοή» ή, απλώς, «παραδίδω» — πεθαίνω
αρχ.
1. παρέχω, αποφέρω
2. επιτρέπω («ὁ θεὸς τοῡτο γε οὐ παρεδίδου», Ηρόδ.)
3. προσφέρω κάτι ως ευκαιρία
4. μεταστρέφω
5. (για καρπό) ωριμάζω
6. φρ. α) «παραδίδω εἰς θάνατον» — θανατώνω
β) «παραδίδομαι τῇ χάριτι τοῡ θεοῡ» — γίνομαι χριστιανός, βαπτίζομαι
γ) «παραδίδομαι σιωπῇ» — αποσιωπώμαι
δ) «παραδίδομαι πέρατι» — τελειώνω
ε) «παραδίδωμι φόνου δίκην» — δικάζω για φόνο στο δικαστήριο.

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • παραδίδω — παραδίδω, παρέδωσα και παράδωσα βλ. πίν. 186 και πρβλ. παραδίνω …   Τα ρήματα της νέας ελληνικής

  • παραδίδω — [парадидо] р. передавать, преподавать …   Λεξικό Ελληνικά-ρωσική νέα (Греческо-русский новый словарь)

  • παραδιδῶ — παραδίδωμι give pres subj act 1st sg παραδίδωμι give pres ind act 1st sg (epic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • παραδιδῷ — παραδίδωμι give pres subj act 3rd sg …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • παραδίδω — παραδίδωμι give pres imperat mp 2nd sg (epic) παραδίδωμι give imperf ind act 3rd sg (epic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • παραδώνω — παραδίδω. [ΕΤΥΜΟΛ. < αόρ. παρέδωσα τού παραδίδω κατά το σχήμα: ζύγωσα > ζυγώνω] …   Dictionary of Greek

  • παραδιδῶι — παραδιδῷ , παραδίδωμι give pres subj act 3rd sg …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • εκδίδω — (AM ἐκδίδωμι, Μ και ἐκδίδω) 1. συλλαμβάνω εγκληματία και τόν παραδίδω στις αρχές τού κράτους του για να δικαστεί εκεί 2. επιστρέφω κάτι που άρπαξα 3. (για συγγραφικά έργα, αντίγραφα, έντυπα, εικόνες κ.λπ.) θέτω σε κυκλοφορία, δημοσιεύω σε πολλά… …   Dictionary of Greek

  • αποφέρω — (AM αποφέρω) νεοελλ. φέρω ως εισόδημα, αποδίδω ως κέρδος αρχ. μσν. 1. αποκαθιστώ, αποζημιώνω 2. ( ομαι) καρπώνομαι αρχ. Ι. 1. αποκομίζω, μεταφέρω από κάποιο μέρος σε άλλο 2. (για άνεμο) απωθώ 3. επαναφέρω 4. παραδίδω κάτι που έχει ζητηθεί 5.… …   Dictionary of Greek

  • αφίημι — ἀφίημι (AM) 1. παύω να κρατώ ή να έχω κάτι, αφήνω 2. επιτρέπω σε κάποιον να κάνει κάτι, ανέχομαι 3. απαλλάσσω, συγχωρώ αρχ. Ι. 1. ρίχνω, βάλλω, εξακοντίζω 2. (για υγρά) αφήνω κάτι να κυλήσει, να ρεύσει 3. (για ζωντανούς οργανισμούς) αποβάλλω,… …   Dictionary of Greek